Namibia: przez pustynie i busz

 

Anna i Krzysztof Kobusowie zabierają czytelnika w fascynującą podróż po Namibii. Jest to kraj niezwykły, surowy i zachwycający jednocześnie. Namibia jest prawie trzykrotnie większa od Polski, a zamieszkuje ją zaledwie około 2,5 miliona ludzi. Ogromną część tego państwa zajmują pustynie i rozległe tereny niemal nietknięte przez człowieka, gdzie niepodzielnie rządzi natura.

Książka „Namibia. Przez pustynię i busz” koncentruje się przede wszystkim na przyrodzie. Autorzy z pasją opowiadają o krajobrazach, zwierzętach i roślinach, które można spotkać na tym niezwykłym obszarze Afryki. Rozdziały są krótkie i przystępne, dzięki czemu książkę czyta się lekko, a jednocześnie można zatrzymać się przy każdym opisywanym miejscu i w pełni docenić jego wyjątkowość.

Ogromnym atutem publikacji są przepiękne fotografie. Większość z nich wykonała Anna Kobus - fotografka i podróżniczka - dlatego książkę można oglądać niemal jak album przyrodniczy. Zdjęcia doskonale oddają kolory pustyni, przestrzeń afrykańskich krajobrazów oraz niezwykłe bogactwo świata zwierząt.

 

Bardzo ciekawym rozwiązaniem są również kody QR znajdujące się na końcu każdego rozdziału. Po ich zeskanowaniu czytelnik zostaje przekierowany do krótkich materiałów filmowych w internecie, dzięki którym może zobaczyć miejsca opisane w książce i jeszcze pełniej poczuć atmosferę podróży.

Na końcu publikacji znajduje się praktyczny dodatek w postaci małego atlasu zwierząt i roślin Namibii. Czytelnik poznaje między innymi słynną „afrykańską wielką piątkę” (lamparta, lwa, słonia, bawoła i nosorożca), ale także inne interesujące zestawienia, takie jak mała piątka, brzydka piątka, nieśmiała piątka czy zabójcza piątka. Atlas zawiera liczne fotografie ptaków, ssaków oraz roślin charakterystycznych dla tego regionu.

Książkę uzupełnia także krótki zarys historii Namibii oraz zestaw praktycznych wskazówek dla podróżników. Autorzy podpowiadają między innymi, jak zachowywać się podczas spotkań z dzikimi zwierzętami, jak fotografować przyrodę, kiedy najlepiej zaplanować podróż i co warto ze sobą zabrać. Znajdziemy tu również listę miejsc szczególnie wartych odwiedzenia oraz przydatne strony internetowe dla osób planujących własną wyprawę.

„Namibia. Przez pustynię i busz” pozwala choć na chwilę przenieść się do świata afrykańskich pustyń, dzikiej przyrody i ogromnych przestrzeni. To jednocześnie inspiracja dla podróżników i piękne zaproszenie do poznawania jednego z najbardziej niezwykłych krajów Afryki.

Nubia. Wrota Afryki

 Polecam sięgnąć po bardzo interesującą opowieść o Afryce  -  „Nubia. Wrota Afryki”. Nubia, położona na terenach północnego Sudanu i południowego Egiptu, była kolebką wielkich starożytnych cywilizacji, a dziś pozostaje obszarem wciąż mało znanym, często pomijanym w popularnych narracjach o kontynencie. Autorzy - Elżbieta i Piotr Hajdukowie, podróżnicy z zamiłowania i uważni obserwatorzy świata - prowadzą czytelnika wzdłuż Nilu, od Asuanu aż po Chartum. To podróż nie tylko geograficzna, ale również historyczna i społeczna. Niewielka objętościowo książka zawiera w sobie zaskakująco dużo treści. Każdy rozdział przybliża inne zjawisko, problem lub fragment codzienności tego niezwykłego regionu.

Czytelnik dowie się, jak wygląda podróż z Egiptu do Sudanu, zarówno drogą lądową, jak i wodną. Odwiedzi pustynię, pozna realia życia w surowym klimacie i odkryje paradoks wody - terenów sprawiających wrażenie całkowicie jałowych, pod którymi na wielkich głębokościach kryją się ogromne zasoby czystej wody. Pojawiają się pytania o to, do kogo należy ten skarb i jakie są możliwości jego wydobycia - a więc kwestie nie tylko przyrodnicze, ale także polityczne i ekonomiczne.

Autorzy pokazują również współczesne wydobycie złota, opisują lokalne obrzędy ślubne i pogrzebowe, a także nie unikają tematów trudnych. Szczególnie poruszający jest fragment poświęcony obrzezaniu kobiet w Sudanie.  Temat bolesny i wymagający wrażliwości. Dobrze, że autorzy nie przemilczają tego zjawiska, a jednocześnie pokazują, że podejmowane są działania zmierzające do jego ograniczenia i, miejmy nadzieję, całkowitego zaniku w przyszłości.

W książce znajdziemy także opisy targu wielbłądów czy codziennego życia mieszkańców regionu, co pozwala zobaczyć Nubijczyków nie tylko przez pryzmat historii, lecz jako ludzi żyjących tu i teraz.

Wielkim atutem tej pozycji jest jej rzeczowy charakter. Autorzy przekazują czytelnikowi dużą dawkę informacji – zarówno historycznych, jak i współczesnych, nie skupiając się nadmiernie na sobie ani na własnych emocjach. Nie narzucają interpretacji, lecz przedstawiają fakty, pozostawiając odbiorcy przestrzeń do samodzielnych refleksji. To sprawia, że książka ma charakter bardziej reportażowo-poznawczy niż osobisty dziennik z podróży.

Publikacja nie zawiera wielu fotografii, jednak te, które zostały zamieszczone, dopełniają tekst i pozwalają dostrzec surowe, a zarazem hipnotyzujące piękno pustynnej Afryki.

„Nubia. Wrota Afryki” to książka dla czytelników ciekawych świata, którzy chcą wyjść poza utarte szlaki i spojrzeć na Afrykę z innej perspektywy, nie przez pryzmat stereotypów, lecz faktów, historii i codzienności jej mieszkańców.

Twarze Afryki

 

„Twarze Afryki” Jerzego Machury to niewielki reportaż, który stara się uchwycić ducha Czarnego Lądu w krótkich, kadrowych opowieściach. Autor, z wykształcenia prawnik i dziennikarz, a z zamiłowania podróżnik, próbuje w krótki i zwięzły sposób opisać kontynent pełen kontrastów: bogactwo natury zestawione z biedą ludzi, panoramę pustynnych krajobrazów obok zieleni sawanny, egzotyczną atmosferę obok codziennego życia mieszkańców, pełnego tradycji i rytuałów.
Machura podchodzi do Afryki przede wszystkim wizualnie i refleksyjnie, jakby patrzył na nią przez obiektyw aparatu. Poszczególne krótkie reportaże przypominają zdjęcia lub migawki z podróży, które mają przybliżyć czytelnikowi klimat miejsca i jego mieszkańców. Autor nie unika paradoksów: piękno przyrody miesza się tu z tragicznymi kontrastami społecznymi, a zachwyt nad egzotyką splata się z osobistymi rozczarowaniami wynikającymi z konfrontacji wyobrażeń z rzeczywistością. Nie zabrakło tutaj również zdjęć, których jak na tak małą objętość książki jest sporo.
To, co jest w książce jej największym atutem, to ściśle osobisty ton. Machura nie udaje, że ma receptę na Afrykę, ani nie stara się wygłaszać uniwersalnych sądów. Zamiast tego proponuje czytelnikowi zbiór subiektywnych spojrzeń, niewymuszonych obserwacji i drobnych impresji, jakby prowadził nas krok po kroku przez miejsca, które odwiedził. Jednak odbiór tej książki wśród czytelników bywa bardzo zróżnicowany. Niektórzy doceniają jej lekką formę i malownicze kadry, które pozwalają zajrzeć w różne „twarze” Afryki bez ciężkiego reportażowego tonu. Inni natomiast krytykują ją za krótką objętość i brak głębszej narracji, zwłaszcza w porównaniu z klasycznymi reportażami z Czarnego Lądu, które oferują bardziej kompleksowy obraz społeczno-historyczny. W niektórych opiniach pojawiają się uwagi, że wiele fragmentów przypomina raczej felietony lub krótkie relacje z podróży niż spójną książkę reportażową, a często brak w nich kontekstu, który pomógłby lepiej zrozumieć opisywane miejsca i ludzi. Mimo tych krytycznych głosów “Twarze Afryki” ma w sobie coś, co może przemówić do czytelników szukających szybkiej, lekkiej i malowniczej podróży przez najróżniejsze zakątki kontynentu, bez ciężkich analiz, za to z ciekawym spojrzeniem podróżnika-opowiadacza.

Dotknąć Afryki

 „Dotyk Afryki. Opowieści podróżne” Beaty Lewandowskiej-Kaftan to zbiór spotkań, obserwacji i emocji, takich, które zostają z czytelnikiem na dłużej, nawet po odłożeniu książki na półkę. Autorka skupia się na rozmowach z ludźmi, na ich historiach życiowych, analizuje historię państw i jak ona wpłynęła na poszczególne rodziny. Każdy rozdział przybliża nam realia jednego państwa. Odwiedzimy Kenię, Tanzanię, Etiopię, Zanzibar, Mali, Burkina Faso, RPA, Ugandę. W tej ostatniej poznamy los Dian Fossey - amerykańskiej zoolog i prymatolog, która badała życie goryli górskich.
Beata Lewandowska-Kaftan pisze z uważnością i szacunkiem. Nie ma tu egzotyki na pokaz ani taniego zachwytu „innością”. Afryka w tej książce nie jest tłem do przygód białej podróżniczki, ale żywą przestrzenią, w której najważniejszy jest człowiek, jego codzienność, radości, lęki, rytuały i sposób patrzenia na świat. To Afryka widziana z bliska, często w drobnych gestach i krótkich rozmowach. 
Ogromnym atutem książki jest język: spokojny, obrazowy, nienachalny. Autorka nie epatuje dramatyzmem, nie moralizuje, nie poucza. Zamiast tego zaprasza czytelnika do wspólnej wędrówki: czasem cichej, czasem pełnej zdumienia, czasem niewygodnej, bo zmuszającej do konfrontacji z własnymi wyobrażeniami i stereotypami.
„Dotyk Afryki” to także książka o spotkaniu kultur i o pokorze wobec świata. Pokazuje, jak bardzo nasze europejskie spojrzenie bywa ograniczone i jak wiele można się nauczyć, kiedy przestaje się oceniać, a zaczyna słuchać i obserwować. W tym sensie jest to lektura nie tylko podróżnicza, ale również refleksyjna, skłaniająca do myślenia o relacjach międzyludzkich, o różnorodności i o tym, czym naprawdę jest „inność”. Pokazuje również pokorę człowieka wobec sił natury, które potrafią w jednej chwili zniszczyć wieloletni dorobek.  
Prawdziwą perełką danej pozycji jest rozdział poświęcony znanej afrykańskiej wokalistce Bi Kidude, która mając prawie 100 lat wystąpiła we Wrocławiu na festiwalu Brave. Poznamy życie tej niezwykłej kobiety, a wspaniałym dopełnieniem będzie posłuchanie jej śpiewu na platformie youtube.
Polecam tę książkę szczególnie tym, którzy nie szukają sensacji ani spektakularnych przygód, lecz chcą poczuć klimat miejsca, zatrzymać się na chwilę i spojrzeć na świat z innej perspektywy. 

Kiedy teraźniejszość wygląda jak przeszłość — Wschód według Stasiuka

 

Książka Andrzeja Stasiuka „Wschód” została wydana w 2014 roku. Utwór reprezentuje gatunek literatury podróżniczej, eseistycznej. Zawiera też cechy pamiętnika. Autor opisuje swoją podróż po Wschodniej Polsce, po Ukrainie, Rosji, Azji, Mongolii i wreszcie Syberii. Podróż odbywa się nie tylko w przestrzeni, ale i w czasie. Jest to książka o dzieciństwie, o młodości. Wspomnienia z przeszłości przeplatają się ze współczesnością. Ogólnie pojęty Wschód występuje tutaj zarówno jako temat geograficzny, kulturowy, jak i historyczny.

            Powieść  Stasiuka prawie nie zawiera dialogów, za to znajdziemy w niej dużo opisów niewielkich miast, natury, ludzi czy np. sklepów. Wraz z autorem pospacerujemy uliczkami, przeczytamy o jego wizytach u dziadków, o przyjaźniach, o pierwszych samodzielnych wyprawach, o kolejkach do sklepów. I wszystko to rozgrywa się w czasach panującego wtenczas jeszcze ustroju komunistycznego. 

 Ale nawet świat współczesnego Wschodu w książce Andrzeja Stasiuka wciąż pozostaje jakby szary, przykurzony - taki, jaki znamy z czasów minionej epoki. I w takich chwilach, znajdując się w takiej scenerii, zaprawdę trudno zaufać autorowi, że ukazuje nam współczesną rzeczywistość. Można raczej zaryzykować stwierdzenie, że Wschód Stasiuka nie jest realny, lecz ten, który pozostał w jego wspomnieniach.

Książka świetnie pokazuje jaki wpływ miała (i ma) polityka Rosji na inne państwa byłego Związku Radzieckiego, jak się zmieniły państwa azjatyckie.

            Możemy zadać pytanie, dla kogo przeznaczona jest ta lektura? Ze względu na opisywane w niej okoliczności skierowana jest ona raczej do czytelników w starszym wieku, ponieważ dla nich będzie wspomnieniem z czasów młodości, powrotem, reminiscencją tego, co sami kiedyś przeżyli. Natomiast przedstawiciele młodszego pokolenia widzieliby opisywane kraje już z innej perspektywy.

Andrzej Stasiuk jawi się nam jako jeden z ostatnich pisarzy podejmujących kwestię dawnego radzieckiego Wschodu.